Ghép gan trong xơ gan

 Chỉ định ghép gan cho nhóm bệnh nhân xơ gan chủ yếu dựa trên bảng điểm Child-Pugh và thang điểm MELD như sau:

BN xơ gan Child-Pugh B hoặc C hoặc có điểm MELD ≥15 thì được xem là ứng cử viên cho ghép gan.

Đối với những BN có điểm MELD ≤14, quyết định ghép gan sẽ được xem xét dựa trên từng trường hợp cụ thể và các yếu tố gây ra bởi bệnh gan, chẳng hạn như xuất huyết do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, cổ chướng khó điều trị, bệnh não gan hoặc BN đã được đặt TIPS.

Các rối loạn hoặc biến chứng của xơ gan cần được điều trị ngay lập tức. Nếu chức năng gan được cải thiện, quyết định ghép gan sẽ được đánh giá lại.

1.3.1.1. Trong nhóm bệnh nhân xơ gan tắc mật, ghép gan chỉ định trong các trường hợp sau:

Bilirubin >8mg/dL.

Thiểu dưỡng xương.

Viêm đường mật tái diễn.

Bệnh não gan: hôn mê gan.

Điểm Child-Pugh >7 điểm.

Ngoài ra, có một công thức của Mayo Clinic được sử dụng để tính toán xác suất sống sót trong 5 năm, dựa trên tuổi, nồng độ bilirubin máu, albumin máu, phù chi, và điều trị lợi tiểu. Tỷ lệ sống sót sau 1, 5 và 10 năm trong nhóm bệnh nhân xơ gan tắc mật dao động từ 74% đến 83%.

1.3.1.2. Trong nhóm bệnh nhân xơ gan do hủy hoại tế bào gan, ghép gan chỉ định trong các trường hợp sau:

Theo phân loại Child-Pugh, từ 7 điểm trở lên sẽ xem xét để ghép gan.

Có một số chỉ định đặc biệt không phụ thuộc vào điểm Child-Pugh, bao gồm:

Ascite nhiều, không đáp ứng với lợi tiểu.

Viêm phúc mạc tiên phát.

Hội chứng gan thận.

Bệnh não gan.

Xuất huyết tiêu hóa do tăng áp lực TM cửa.

Trong trường hợp xơ gan do nghiện rượu, ngoài xơ gan, các bệnh nhân nghiện rượu cũng có nguy cơ mắc các bệnh lý khác như viêm gan virus C, làm tăng nặng bệnh lý gan mật. Điều kiện quan trọng là bệnh nhân phải cai rượu ít nhất 6 tháng trước khi được ghép gan. Quyết định ghép gan trong trường hợp này vẫn đang gây tranh cãi, tuy nhiên, đây là loại bệnh có kết quả tốt nhất sau ghép gan so với các nguyên nhân xơ gan khác. Tỷ lệ sống sót sau 1 năm, 5 năm và 10 năm được công bố là 59%, 72%, 83%.

Trong nhóm bệnh nhân xơ gan do viêm gan virus B (HBV), trước đây không có chỉ định ghép gan do tỷ lệ tái phát viêm gan cao và thời gian sống sau ghép ngắn. Tuy nhiên, với sự phát triển của các thuốc kháng virus, bệnh nhân nhiễm HBV có thể được ghép gan.

Trong nhóm bệnh nhân xơ gan do viêm gan virus C (HCV), khoảng 20% bệnh nhân viêm gan C sẽ tiến triển thành xơ gan trong vòng 20 năm. Đối với bệnh nhân xơ gan do virus viêm gan C, ghép gan chỉ định trong các trường hợp sau:

Tỷ lệ sống 5 năm là 50% nếu đã có suy gan.

Hiện nay, chưa có vaccin phòng ngừa virus HCV, nhưng đã có phác đồ điều trị hiệu quả nếu nhiễm virus HCV.

Việc nghiên cứu thành công phác đồ điều trị virus viêm gan C đã mở ra khả năng ghép gan sau khi bệnh nhân đạt được đáp ứng bền vững với virus. Tỷ lệ sống sót sau ghép gan trong nhóm bệnh nhân xơ gan do virus viêm gan C dao động từ 66% đến 83%.

Hiện nay, tỷ lệ ghép gan do xơ gan không do rượu (Nonalcoholic steatohepatitis) đang tăng lên ở các nước phương Tây, do sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh lý về béo phì.

Tóm lại, quyết định ghép gan cho các nhóm xơ gan khác nhau phụ thuộc vào điểm Child-Pugh, điểm MELD, và các yếu tố cụ thể của từng trường hợp.